Czy masturbacja wpływa na poziom testosteronu?

Trafiasz na filmik albo wpis na forum: „przestań się masturbować, a twój testosteron wystrzeli w górę”. Brzmi kusząco, zwłaszcza jeśli czujesz się ostatnio zmęczony, masz mniej energii albo po prostu zastanawiasz się, czy codzienna masturbacja to dla organizmu problem. Zanim zmienisz swoje nawyki pod wpływem internetowych porad, warto sprawdzić, co na ten temat wykazały badania naukowe.

Co dzieje się z testosteronem po masturbacji?

Odpowiedź może zaskoczyć: nie dzieje się nic złego. W jednym z niewielkich badań z 2021 roku sprawdzano poziom hormonów u mężczyzn po masturbacji i porównywano go z wynikami osób, które oglądały materiały erotyczne bez masturbacji oraz z grupą kontrolną. Okazało się, że masturbacja nie obniżała poziomu testosteronu. Co więcej, u badanych nieznacznie łagodziła jego naturalny spadek w ciągu dnia. Zmiana dotyczyła jednak tylko wolnego testosteronu i była krótkotrwała. Trzeba też zachować ostrożność w interpretacji wyników – badanie objęło zaledwie ośmiu mężczyzn, dlatego potrzebne są większe badania.

Mimo to wniosek jest ważny: nie ma solidnych dowodów na to, że masturbacja „zużywa”, „wypłukuje” czy trwale obniża testosteron. Innymi słowy, popularny mit o konieczności „oszczędzania testosteronu” przez powstrzymywanie się od masturbacji nie znajduje potwierdzenia w badaniach.

A co z legendarnym „skokiem testosteronu” po tygodniu wstrzemięźliwości?

Historia zaczyna się w 2003 roku, kiedy chińscy naukowcy opublikowali badanie, w którym u 28 mężczyzn mierzono testosteron codziennie podczas okresu abstynencji seksualnej. Wyniki pokazały, że poziom hormonu utrzymywał się względnie stabilnie od drugiego do piątego dnia, po czym siódmego dnia pojawiał się wyraźny szczyt sięgający około 146% wartości wyjściowej. To właśnie ta jedna liczba, „siódmy dzień, plus 46%”, obiegła internet i stała się fundamentem ruchów w rodzaju NoFap.

Problem polega na tym, że często pomija się istotny szczegół: w 2021 roku publikacja została wycofana przez czasopismo, ponieważ w dużej mierze powielała wcześniejszą pracę tych samych autorów. Co ważne, nawet gdyby potraktować przedstawione w niej wyniki jako wiarygodne, dotyczyły one niewielkiej grupy mężczyzn i wskazywały na krótkotrwały wzrost testosteronu, którego nie obserwowano po kolejnym tygodniu abstynencji. Trudno więc traktować to badanie jako podstawę do zalecania abstynencji seksualnej w celu zwiększania testosteronu. Jest to raczej interesująca obserwacja, której nie potwierdzają wystarczająco mocne dowody.

Czy częsta masturbacja szkodzi na inne sposoby?

Skoro hormonalnie nie ma się czego bać, warto spojrzeć szerzej, bo pytania rzadko kończą się na samym testosteronie.

Wydolność i trening. Metaanaliza dziewięciu badań z udziałem sportowców pokazała, że aktywność seksualna, w tym masturbacja, przed wysiłkiem fizycznym nie pogarsza wyników siłowych ani wytrzymałościowych. Obawa, że orgazm „odbiera moc” przed treningiem czy zawodami, nie znajduje potwierdzenia.

Ryzyko raka prostaty. To jeden z ciekawszych wątków. Duże badania obserwacyjne, w tym analiza ponad 29 tysięcy mężczyzn prowadzona przez zespół z Harvardu, wskazują, że częstsza ejakulacja, także w wyniku masturbacji, wiąże się raczej z niższym ryzykiem raka prostaty, a nie wyższym. To skojarzenie, a nie dowód przyczynowo skutkowy, i nie powinno być traktowane jako metoda profilaktyki, ale obala kolejny mit, że częsta masturbacja obciąża prostatę.

Kiedy to może być problem. Sama masturbacja nie jest ani szkodliwa, ani niebezpieczna. Problemem może stać się utrata kontroli nad zachowaniami seksualnymi, czyli sytuacja, w której masturbacja lub oglądanie pornografii zaczynają dominować nad codziennym życiem, pracą czy relacjami, mimo świadomości negatywnych konsekwencji. Od 2022 roku Światowa Organizacja Zdrowia uznaje taki wzorzec za odrębną jednostkę kliniczną w klasyfikacji ICD-11, nazywaną zaburzeniem kompulsywnych zachowań seksualnych. To zupełnie inna sytuacja niż zwykła, regularna masturbacja i wymaga rozmowy ze specjalistą, a nie walki z samą czynnością.

Najważniejsze informacje

• Masturbacja nie obniża poziomu testosteronu.
• Popularna teoria o „skoku testosteronu po siedmiu dniach abstynencji” opiera się na wycofanej, niewiarygodnej publikacji.
• Masturbacja przed treningiem czy zawodami nie pogarsza wyników fizycznych.
• Problemem nie jest sama masturbacja, lecz utrata nad nią kontroli – porozmawiaj wtedy ze specjalistą.

Podsumowanie

Jeśli martwiłeś się, że masturbacja obniża testosteron albo osłabia twoje wyniki sportowe, możesz odetchnąć z ulgą. Znacznie ważniejsze niż liczba dni bez ejakulacji jest to, czy twoje nawyki seksualne są dla ciebie komfortowe i nie wymykają się spod kontroli.

Najczęściej zadawane pytania

Czy masturbacja obniża testosteron na stałe? Nie. Dostępne badania nie wykazują trwałego spadku testosteronu związanego z masturbacją.

Czy przerwa od masturbacji podniesie mój testosteron? Nie ma na to solidnych dowodów. Najczęściej cytowane badanie na ten temat zostało wycofane z powodu nierzetelności.

Czy masturbacja przed treningiem osłabi moje wyniki? Według dostępnych danych nie, aktywność seksualna przed wysiłkiem nie pogarsza siły ani wytrzymałości.

Czy masturbacja szkodzi prostacie? Dane sugerują raczej coś przeciwnego, częstsza ejakulacja bywa łączona z niższym ryzykiem raka prostaty, choć nie jest to metoda profilaktyki sama w sobie.

Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą? Gdy masturbacja lub oglądanie pornografii zaczynają zaburzać codzienne funkcjonowanie, relacje lub pracę, mimo że widzisz negatywne skutki i chcesz to zmienić.

Źródła

1. Isenmann E, Schumann M, Notbohm HL, Flenker U, Zimmer P. Hormonal response after masturbation in young healthy men – a randomized controlled cross-over pilot study. Basic Clin Androl. 2021;31(1):32. https://doi.org/10.1186/s12610-021-00148-2
2. Jiang M, Jiang X, Zou Q, Shen J. Retraction Note to: A research on the relationship between ejaculation and serum testosterone level in men. J Zhejiang Univ Sci A. 2021. https://doi.org/10.1631/jzus.2003.r236
3. Zavorsky GS, Brooks RA. The influence of sexual activity on athletic performance: a systematic review and meta-analyses. Sci Rep. 2022;12(1):15609. https://doi.org/10.1038/s41598-022-19882-2
4. Harvard Health Publishing. Ejaculation frequency and prostate cancer. https://www.health.harvard.edu/mens-health/ejaculation_frequency_and_prostate_cancer
5. World Health Organization. ICD-11: Compulsive Sexual Behaviour Disorder (6C72). https://icd.who.int/browse11